Kentel
La copule eo et la place de l’adjectif.
La syntaxe du breton est la principale difficulté des francophones. En effet, le breton place en début de phrase l’élément le plus important, celui qui doit être mis en avant. Ce mot n’est pas forcément le sujet du verbe. Le verbe, lui, vient systématiquement en deuxième place, il est comme l’axe immuable de la phrase.
Ainsi :
Bras eo.
Bras eo Yann.
Yann zo bras.
L’adjectif se place au plus près du verbe. À l’affirmative, cela ne pose aucun souci.
Skuizh eo Nolwenn hiziv.
Hiziv eo skuizh Nolwenn.
Attention au négatif :
Bras eo Yann.
N’eo ket bras Yann.
Bihan eo Nolwenn.
N’eo ket bihan Nolwenn.
Klañv eo Alan.
N’eo ket klañv Alan.
Speredek eo Sofia.
N’eo ket speredek Sofia.
Répondre aux phrases contenant le verbe kaout
Pour répondre avec le verbe kaout on opère de la même manière qu’avec bezañ : on reprend le verbe dans la réponse si besoin. Ainsi :
| Debret en deus | N’en deus ket debret | |
| Debret en deus ? | Ya, debret en deus. | N’en deus ket, n’en deus ket debret. |
| N’en deus ket debret ? | Geo, debret en deus | Nann, n’en deus ket debret. |
Bras eo Yann.
N’eo ket bras Yann.
Bihan eo Nolwenn.
N’eo ket bihan Nolwenn.
Klañv eo Alan.
N’eo ket klañv Alan.
Speredek eo Sofia.
N’eo ket speredek Sofia.
Exemples avec le verbe avoir:
Dañset ho peus ? N’hon eus ket.
Butunet he deus ? N’he deus ket, n’he deus ket butunet
Dañset en deus ? N’en deus ket, n’en deus ket dañset
Debret ez peus a-walc’h ? N’em eus ket.
Frazennoù da adlavaret
Avec bezañ
Avec kaout
Entraînez-vous avec la vidéo !
Evit mont pelloc’h
Voici une chanson de Mona Jaouen pour enfant, où l’on voit bien la place de l’adjectif : Al logodenn hag ar jirafenn - la souris et la girafe.
Les paroles en breton
Bihan, bihan, bihan eo al logodenn. Bras, bras, bras eo ar jirafenn
Bihan, bihan, bihan eo al logodenn Me ‘m eus gwelet unan ha gwir eo ez eo bihan.
Bras, bras, bras eo ar jirafenn Me ‘m eus gwelet unan, gwir eo ne ra ket van.
La traduction en français
La souris est petite, petite, petite.
La girafe est grande, grande, grande.
La souris est petite, petite, petite.
J’en ai vu une et c’est vrai qu’elle est petite.
La girafe est grande, grande, grande.
J’en ai vu une et c’est vrai elle ne fait pas semblant.
Ha goût a rit ?
La prononciation la plus courante de EO est /é/. Pourtant, dans le Léon, on entend /éw/. Il s’agit dans ce cas d’un seul son, assez éloigné de l’onomatopée en deux syllabes du français eho !
Geriaoueg
Voici les nouveaux mots que vous avez appris lors de cette leçon.
| drouk | méchant |
|---|---|
| flaerius | puant |
| koant | mignon |
| leun | plein |
| lous | sale |
| plijus | agréable |
| skuizh | fatigué |
| speredek | intelligent |
| trouzus | bruyant |
| amezeg (pl. amezeien) | voisin |
| amezegez (pl. amezegezed) | voisine |
| aer (pl. aerioù) | air |
| butuniñ, butunet | fumer, fumé |
|---|---|
| dañsal, dañset | danser, dansé |
| huchal, huchet | hurler, hurlé |
| kanañ, kanet | chanter, chanté |
| komz, komzet | parler, parlé |
| kousket, kousket | dormir, dormi |
| lenn, lennet | lire, lu |
| selaou, selaouet | écouter, écouté |