Kentel
An amzer vremañ kevrennek
Le présent composé / an amzer vremañ kevrennek correspond plus ou moins au passé composé du français. Ce temps composé permet d’exprimer des actions réalisées, très récemment ou dans un passé vague (hiziv aujourd’hui, er mintin-mañ ce matin, en noz-mañ cette nuit, ar wezh-mañ cette fois-ci, er sizhun-mañ cette semaine, er miz-mañ ce mois-ci, er bloaz-mañ cette année, ...) comme avec l’auxiliaire être dans la leçon 6 :
Bet on er marc’had hiziv. Je suis allé au marché aujourd’hui. Prenet em eus legumaj eno. J’y ai acheté des légumes.
An amzer vremañ kevrennek ne permet pas, le plus souvent, d’exprimer des faits nettement révolus ou situés clairement dans le passé :
dec’h - hier
en deiz-se - ce jour-là
disul diwezhañ - dimanche dernier
er bloaz-se - cette année-là
ar wezh-se - cette fois-là
e-pad ar brezel - pendant la guerre
Frazennoù da adlavaret
Poelladennoù
Poelladenn 1
Poelladenn 2
Respont dre skrid d’ar goulennoù en ur vont diouzh an titouroù :/ Répondre par écrit aux questions ci-après à partir des informations mentionnées:
- Prenet em eus pesked war ar marc’had.
- Bet ez peus ul lizher er mintin-mañ.
- Graet en deus Erwan karate e kêr.
- Evet he deus Nolwenn tizan.
- Kavet hon eus avaloù war ar c’hleuz.
- Touzet ho peus ar c’hlazenn hiziv.
- C’hoariet o deus kartoù gant kamaladed.
Ar goulennoù : / Les questions
- Gant piv o deus c’hoariet kartoù ?
- Pelec’h em eus prenet pesked ?
- Piv en deus graet karate e kêr ?
- Petra he deus evet Nolwenn ?
- Pelec’h ho peus kavet avaloù ?
- Petra am eus bet er mintin-mañ ?
- Petra hon eus graet hiziv ?
Vous pouvez télécharger cet exercice pour le faire sur papier.
Respontoù
Voici les réponses de l’exercice 2 :
- Gant kamaladed o deus c’hoariet kartoù.
- War ar marc’had em eus prenet pesked.
- Erwan en deus graet karate e kêr.
- Tizan he deus evet Nolwenn.
- War ar c’hleuz hon eus kavet avaloù.
- Ul lizher az peus bet er mintin-mañ.
- Touzet ho peus ar c’hlazenn hiziv.
Ha goût a rit ?
Le verbe kaout a ceci de particulier qu’il est le seul verbe de la langue bretonne à s’accorder en genre et en nombre avec son sujet.
Me am eus kanet. Moi, j’ai chanté.
C’hoariet o deus ar vugale. Les enfants ont joué.
Pourtant dans la langue parlée (et uniquement dans la langue parlée), la forme neutre neus issue de la troisième personne au masculin singulier, à savoir en deus, remplace aisément des formes plus classiques, quand on y joint les sujets eñ (ar c’hi), hi (Anna), ni et int (ar vugale).
Ainsi :
C’hoariet ‘neus ar vugale.
Ni ‘neus komzet.
Pelec’h ‘neus kousket Anna ?
Tapet ‘neus ar c’hazh ul logodenn.
Evit mont pelloc’h
Me ’m eus ur yarig wenn J’ai une petite poule blanche
Voici une petite comptine-chanson interprétée par Kat & Fred ainsi que les enfants de l’école Diwan de Bannalec.
Kat & Fred, et les enfants de l’école #Diwan de Bannalec.
Découvrez la musique et les comptines en breton pour enfants sur Brezhoweb, la seule chaîne de télévision entièrement en breton.
Voici les paroles de la chanson (si vous voulez la chanter à votre tour) et le pdf (avec la partition, si vous êtes musicien).
1 - Me ’m eus ur yarig wenn o c’hor(iñ),
Me ’m eus ur yarig wenn o c’hor(iñ). (X2)
Me ’m eus ur yarig wenn o c’hor(iñ),
En un enezenn e-kreiz ar mor. (X2)
2 - Ha hi a lavar ne savo ket,
Ha hi a lavar ne savo ket. (X2)
Ha hi a lavar ne savo ket,
Ken na vo bras he foñsined. (X2)
3 - Ken na vo bras ar bihanañ,
Ken na vo bras ar bihanañ. (X2)
Ken na vo bras ar bihanañ,
Ma c’hellay nijal e-unan. (X2)
4 - Ma c’hellay nijal e-unan,
Ma c’hellay nijal e-unan. (X2)
Ma c’hellay nijal e-unan,
Treuziñ ar mor, n’ay ket d’an deun. (X2)
Geriaoueg
Voici les nouveaux mots que vous avez appris lors de cette leçon.
| brezel (pl. brezelioù) | guerre |
| bloaz (pl. bloazioù) | année |
| dec’h | hier |
| deiz (pl. deizioù) | jour |
| disul | dimanche |
| diwezhañ | dernier |
| e-pad | pendant |
| gwezh°, ar wezh | fois |
| hiziv | aujourd’hui |
| legumaj | des légumes |
| mintin (pl. mintinioù) | matin |
| miz (pl. mizioù) | mois |
| marc’had (pl. marc’hadoù) | marché |
| noz° (pl. nozioù) | nuit |
| prenañ, prenet | acheter, acheté |
| sizhun° (pl. sizhunioù) | semaine |